نام  : توماس ادیسون
 سال ولادت و فوت : 1931 – 1847 میلادی
 ملیت : آمریکا


عکس هنری فورد و توماس ادیسون

توماس ادیسون مخترع با استعداد در سال 1847 در شهر میلان ایالت اوهایو آمریكا به دنیا آمد. او فقط حدود سه ماه آموزش و تحصیل رسمی آن زمان را داشت چون مدیر مدرسه‌اش دریافته بود كه وی پسرش عقب افتاده است.

  ادیسون هنگامی كه فقط 21 سال داشت اولین اختراع خود را كه یك دستگاه الكتریكی شمارش آرا بود عرضه كرد. آن دستگاه فروش نرفت و ادیسون از آن پس تلاش خود را روی اختراع ابزار وسایلی متمركز كرد كه بتواند بازار خوبی داشته باشند. مدتی پس از اختراع دستگاه شمارش آرا، ادیسون سیستم پیشرفته نمایشگر اطلاعات بورس را اختراع كرد و توانست آن را به مبلغ چهل هزار دلار، كه در آن روزگار پول هنگفتی بود، بفروشد. با عرضه اختراعات متعدد دیگری ادیسون مشهور و ثروتمند شد. اختراع گرامافون كه در سال 1877 به ثبت رسید احتمالاً یكی از ابتكاری‌ترین اختراعات او به شمار می‌رفت. ولی آنچه كه بیشتر برای دنیا اهمیت داشت كاری بود كه او در سال 1879 در جهت تكمیل و توسعه لامپ روشنایی حرارتی انجام داد.

  ادیسون اولین فردی نبود كه سیستم روشنایی الكتریكی را اختراع كرد. چند سال قبل از آن از نوعی لامپ الكتریكی قوسی شكل برای تأمین روشنایی خیابان‌های پاریس استفاده شده بود. اما لامپ الكتریكی ادیسون همراه با سیستمی كه او برای توزیع نیروی الكتریكی ابداع كرد بهره‌گیری از نیروی الكتریسیته را برای تأمین روشنایی منازل عملی ساخت. در سال 1882 كمپانی او در نیویورك تولید لامپ برق را آغاز كرد و از آن پس استفاده از برق در منازل سریعاً در سراسر جهان گسترش یافت.

  ادیسون با ایجاد اولین كارخانه و شبكه توزیع برق برای منازل و اماكن خصوصی شالوده توسعه بزرگ صنعت را بنا نهاد. امروز استفاده از این منبع انرژی تنها محدود به تأمین روشنایی نیست بلكه گستره بزرگیی از لوازم خانگی، از تلویزیون تا ماشین لباسشویی، با نیروی الكتریسیته كار می‌كند. علاوه بر این امكان دریافت نیروی الكتریسیته از شبكه تولید و توزیع كه ادیسون ایجاد كرد استفاده از نیروی برق را در صنایع امكان پذیر كرده است.

  ادیسون همچنین سهم بزرگی در توسعه و تكمیل دوربین‌های فیلمبرداری و پروژكتور نمایش فیلم دارد. او در اصلاح سیستم تلفن كار بزرگی انجام داد، دهنی ذعالی ابداعی او بر قدرت شنوایی طرف مقابل در تلفن افزود. همچنین در تلگراف و دستگاه‌های ماشین تحریر اصلاحاتی به وجود آورد. از میان سایر اختراعات او می‌توان از دستگاه «دیكتافون» و دستگاه ذخیره باطری نام برد. گفته می‌شود ادیسون بیش از یكهزار مورد مختلف اختراع را به ثبت رسانده است كه از نظر تعداد واقعاً عجیب و غیرقابل تصور است.

  یكی از دلایل این توانایی فوق‌العاده در اختراع و ابداع، آن است كه او در آغاز كار یك آزمایشگاه تحقیقاتی در «منلوپارك» نیوجرسی تأسیس كرد و گروهی از افراد لایق و كارآزموده را به همكاری خود فراخواند. این در واقع نمونه اولیه آزمایشگاه‌های تحقیقاتی بزرگ بود كه از آن پس اغلب صنایع مهم در كنار كارگاه‌های خود ایجاد كردند. ایجاد یك چنین آزمایشگاه تحقیقاتی مدرن و مجهزی را كه در آن بسیاری از افراد به كار گروهی و دسته جمعی مشغول هستند باید یكی از مهمترین اختراعات ادیسون به حساب آورد كه البته او نمی‌توانست آن را به نام خود به ثبت برساند.

  ادیسون تنها یك مخترع صرف نبود بلكه در زمینه تولید و سازماندهی چندین كمپانی صنعتی كارهای مهمی انجام داد. یكی از مهمترین تشكیلاتی كه او به وجود آورد همان است كه امروز به نام شركت «جنرال الكتریك» در سراسر دنیا معروف و مشهور شده است.

  ادیسون گرچه اصولاً یك دانشمند به معنای اخص كلمه نبود ولی به یك كشف بسیار مهم نیز دست یافت. در سال 1882 كشف كرد كه در فضای تقریباً خلأ، الكتریسیته جاری می‌تواند بین دو سیمی كه با یكدیگر تماس ندارند، جریان یابد. این پدیده كه از آن به عنوان «اثر ادیسون» یاد می‌شوند نه تنها از نظر تئوری قابل توجه است بلكه در عمل نیز موارد استفاده فراوانی دارد. با بهره‌گیری از این پدیده تكمیل و اصلاح لوله‌های الكترونی عملی شد وایجاد صنعت الكترونیك ممكن گردید.

  ادیسون در قسمت اعظم عمر خود از عدم شنوایی شدیدی رنج می‌برد ولی این معلولیت و ناراحتی با توان بالای او در انجام كارهای سخت و زیاد جبران می‌شد.

ادیسون دوبار ازدواج كرد (همسر اول او در جوانی از دنیا رفت) و از هر ازدواج خود سه فرزند داشت. او در سال 1931 در «وست ارنج» نیوجرسی درگذشت.

  درباره استعداد و توان ادیسون هیچ بحث و جدلی وجود ندارد. همگان بر این نكته اتفاق نظر دارند كه او بزرگ‌ترین نابغه اختراع در تمام دوران‌ها است. نگاهی به سلسه اختراعات مفید و سودمند او احترام و تحسین همه را برمی‌انگیزد. گرچه به احتمال زیاد اغلب این اختراعات سی سال بعد توسط دیگران انجام می‌شد. به هر حال اگر اختراعات ادیسون به صورت تك‌تك در نظر گرفته شود هیچ‌كدام آنها از اهمیت قطعی و تعیین‌كننده‌ای برخوردار نیست. به عنوان مثال لامپ روشنایی حرارتی ادیسون، با تمام استفاده وسیعی كه دارد، چیزی نیست كه فرضاً در زندگی نوین جانشینی نداشته باشد در واقع لامپ روشنایی فلورسنت كه بر مبنای اصول علمی كاملاً متفاوتی كار می‌كند به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته است و اگر لامپ روشنایی حرارتی اصلاً وجود نداشت زندگی روزمره ما تغییر چندانی نمی‌كرد. در واقع قبل از استفاده از روشنایی الكتریكی، شمع چراغ‌های روغنی و چراغ گاز به طور كلی منابع كافی و رضایت‌بخش تأمین روشنایی بودند. گرامافون بدون تردید یك اختراع استادانه است ولی هیچ‌كس نمی‌تواند ادعا كند كه این وسیله به اندازه رادیو، تلویزیون و تلفن در تغییر شكل زندگی روزمره ما مؤثر بوده است. به علاوه در سال‌های اخیر روش‌های كاملاً متفاوتی مانند نوارهای ضبط مغناطیسی برای ضبط صدا ابداع شده است. امروز اگر گرامافون و ضبط صوت نبود شاید در زندگی فعلی تفاوت بسیار اندكی احساس می‌شد.

  بسیاری از اختراعاتی كه ادیسون به نام خود ثبت كرده است در واقع تكمیل و اصلاح ابزارها و وسایلی بوده كه دیگران قبلاً اختراع كرده و مورد استفاده نیز قرار داشت. چنین اصلاحاتی با وجود سودمندی فراوانی كه دارند نمی‌تواند در طول تاریخ از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشند.